Γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εμμονή με έναν «δασμολογικό πόλεμο»;

Στις 2 τοπική ώρα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα σχετικά με τους λεγόμενους «ισοδύναμους δασμούς», ανακοινώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν έναν «ελάχιστο δασμό αναφοράς» 10% στους εμπορικούς εταίρους και θα επιβάλουν υψηλότερους δασμούς σε ορισμένους εμπορικούς εταίρους. Ο δασμός 10% που θα επιβληθεί σε όλους τους εμπορικούς εταίρους θα τεθεί σε ισχύ στις 5.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ανακοινώσει προηγουμένως δασμούς 25% σε όλα τα εισαγόμενα αυτοκίνητα, καθώς και σε χάλυβα και αλουμίνιο, και έχουν απειλήσει να επιβάλουν δασμούς 200% στα αλκοολούχα προϊόντα της ΕΕ. Από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά της η κυβέρνηση Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συχνά θέσει το «μεγάλο ραβδί» των δασμών και έχουν εξαπολύσει «αδιάκριτες επιθέσεις» σε σχεδόν όλους τους σημαντικούς εμπορικούς εταίρους, κάτι που έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια παγκοσμίως και εγχώρια, και έχει επίσης αντιμετωπίσει αντιδράσεις από πολλές χώρες.

1. Γιατί ο Πρόεδρος Τραμπ αύξησε τους δασμούς;

Γιατί ο Τραμπ επιμένει να χρησιμοποιεί το δασμολογικό μαστίγιο, κάτι που αντίκειται στην μακροχρόνια πολιτική ελεύθερου εμπορίου του, όταν κουνάει το μαστίγιο και η παγκόσμια κεφαλαιαγορά δεν γλιτώνει, ακόμη και η Ιαπωνία έχει φωνάξει «οι δασμοί κλονίζουν τα θεμέλια της χώρας» και ακόμη και η αγορά των ΗΠΑ έχει υποφέρει ως αποτέλεσμα; Πιστεύουμε ότι ιστορικά, ο «δασμολογικός πόλεμος» έχει γίνει πολιτικό εργαλείο των Ηνωμένων Πολιτειών και όχι οικονομικό μέτρο. Από την ίδρυσή τους το 1776, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προσπαθήσει πολλές φορές να ξεπεράσουν τις οικονομικές δυσκολίες αυξάνοντας τους δασμούς, αλλά δεν έχουν επιτύχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, και μάλιστα έχουν γυρίσει μπούμερανγκ. Για παράδειγμα, ο Πρόεδρος Ρίγκαν ήλπιζε να προστατεύσει τις εγχώριες επιχειρήσεις αυξάνοντας τους φόρους. Στην πραγματικότητα, οι δασμοί ήταν κάποτε η κύρια πηγή εσόδων για την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Τα στατιστικά στοιχεία του Λευκού Οίκου δείχνουν ότι μεταξύ 1798 και 1913, οι δασμοί αντιπροσώπευαν πάνω από το ήμισυ των ετήσιων εσόδων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στις Ηνωμένες Πολιτείες, φτάνοντας έως και το 90%. Επομένως, το εισόδημα από δασμούς αυτή τη φορά είναι η μόνη αξιόπιστη επιλογή για την ανακούφιση της πίεσης από το επερχόμενο ομολογιακό δάνειο του Δημοσίου, αλλά τα τελευταία 70 χρόνια, το ποσοστό είναι μόνο περίπου 2%. Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν είναι πλέον σε θέση να αποκομίσει μεγάλο κέρδος αυξάνοντας τους δασμούς, και η ιστορία έχει επανειλημμένα αποδείξει ότι οι υψηλοί δασμοί βλάπτουν τους άλλους και δεν ωφελούν τον εαυτό, οδηγώντας σε διεθνείς εντάσεις. Στην πραγματικότητα, μετά την έναρξη του πολέμου των δασμών, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επίσης περιέλθει σε δίλημμα.

2. Γιατί ο Πρόεδρος Τραμπ συμπαθεί τόσο πολύ αυτή την πολιτική;

Με βάση την τρέχουσα κατάσταση, δεδομένου ότι τα δασμολογικά όπλα δεν μπορούν να θεραπεύσουν ασθένειες και μπορεί ακόμη και να είναι θανατηφόρα, γιατί η κυβέρνηση Τραμπ εξακολουθεί να τα χρησιμοποιεί; Όταν κοιτάμε πίσω στην αμερικανική ιστορία, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι η δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ επηρεάζεται βαθιά από τις προεδρικές εκλογές και συχνά υπάρχει μια πολιτική πρόθεση πίσω από αυτήν να προσελκύσει ψήφους και να εδραιώσει τη βάση των ψήφων. Ο McKinley και ο Hoover υποσχέθηκαν και οι δύο κατά τη διάρκεια των προεδρικών τους εκστρατειών να προστατεύσουν τις εγχώριες βιομηχανίες τους και να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές υφέσεις επιβάλλοντας δασμούς κατά την ανάληψη των καθηκόντων τους. Κατά τη διάρκεια της θητείας του Νίξον, οι πολιτικοί παράγοντες αποτελούσαν σημαντική βάση για τις οικονομικές του αποφάσεις. Η δασμολογική πολιτική του Τζορτζ Μπους για τον χάλυβα και το αλουμίνιο είχε επίσης ως στόχο την οικοδόμηση δημοτικότητας για τις ενδιάμεσες εκλογές εκείνου του έτους.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε επανειλημμένα ότι η επιβολή δασμών θα είχε πολλά οφέλη. Ο Ντάγκλας Όουεν, καθηγητής οικονομικών στο Dartmouth College στις Ηνωμένες Πολιτείες, επεσήμανε ότι οι δεσμεύσεις για υψηλούς δασμούς έχουν διαμορφώσει με επιτυχία την εικόνα του Τραμπ ως «προστάτη των Αμερικανών εργαζομένων» και τον έχουν βοηθήσει να κερδίσει ψήφους σε βασικές περιοχές, ειδικά στη Rust Belt στη Μεσοδυτική Αμερική. Μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, η «εμμονή του Τραμπ με τους δασμούς» κλιμακώθηκε περαιτέρω, θεωρώντας την ως το «κλειδί» για την επίλυση όλων των προβλημάτων. Αυτό σχετίζεται στενά με την τρέχουσα δυσμενή πολιτική ατμόσφαιρα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

3. Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις του δασμολογικού πολέμου σε διάφορες χώρες;

Ο αντίκτυπος του δασμολογικού πολέμου στις Ηνωμένες Πολιτείες αντικατοπτρίζεται κυρίως σε πολλαπλές πτυχές όπως η οικονομία, η πολιτική και η κοινωνία.

1: Όσον αφορά την οικονομία, ο πόλεμος των δασμών έχει προκαλέσει πολλαπλά πλήγματα στην οικονομία των ΗΠΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει υψηλούς δασμούς σε πολλά μέρη του κόσμου, ιδίως στην Κίνα. Οι δασμοί έχουν σταδιακά αυξηθεί από το αρχικό 20% σε 245%, γεγονός που όχι μόνο έχει προκαλέσει την απώλεια της τεράστιας αγοράς των Ηνωμένων Πολιτειών στην Κίνα, αλλά έχει οδηγήσει και στη ρήξη της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού. Οι Αμερικανοί εξαγωγείς γεωργικών προϊόντων, ιδίως οι εξαγωγείς σόγιας, έχουν υποστεί μεγάλες απώλειες. Μετά την ακύρωσή του εμπορίου της Κίνας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ένας μεγάλος αριθμός γεωργικών προϊόντων δεν μπορεί να εξαχθεί.

Επιπλέον, ο πόλεμος των δασμών έχει αυξήσει την πιθανότητα η οικονομία των ΗΠΑ να περιέλθει σε ύφεση, έχει βλάψει την εμπιστοσύνη της χρηματοπιστωτικής αγοράς και έχει οδηγήσει σε απώλειες σε μετοχές, ομόλογα, συνάλλαγμα και πιστωτικά ιδρύματα.

2: Όσον αφορά την πολιτική, ο αντίκτυπος των δασμολογικών πολιτικών θα αρχίσει να εκδηλώνεται σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα, ειδικά με μεγαλύτερο αντίκτυπο στους πληθυσμούς χαμηλού εισοδήματος. Λόγω του γεγονότος ότι τα άτομα χαμηλού εισοδήματος διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για την αγορά αγαθών, η αύξηση των δασμών έχει σημαντικότερο αντίκτυπο σε αυτά.

Επιπλέον, ο δασμολογικός πόλεμος έχει επίσης προκαλέσει αντίμετρα από πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο, επιδεινώνοντας τις διεθνείς εμπορικές εντάσεις.

3: Από κοινωνικής άποψης, ο πόλεμος των δασμών έχει οδηγήσει σε αύξηση της ανεργίας και της κοινωνικής αστάθειας. Ο νόμος Smoot Hawley για τους δασμούς στην ιστορία αποτελεί ένα παράδειγμα, ο οποίος οδήγησε σε αύξηση της ανεργίας στις ΗΠΑ, οικονομική επιδείνωση και τελικά πυροδότησε τη Μεγάλη Ύφεση.

Αν και η σύγχρονη κοινωνία έχει ισχυρότερες ικανότητες αντιμετώπισης, οι συνδέσεις μεταξύ όλων των μερών είναι επίσης πολύ στενές. Εάν οι ΗΠΑ χειριστούν λανθασμένα τον πόλεμο των δασμών, όχι μόνο θα προκύψουν παρόμοια προβλήματα, αλλά θα οδηγήσει και στην αναδιαμόρφωση της διεθνούς χρηματοπιστωτικής τάξης.